Zatrudnianie nauczycieli/osób niebędących nauczycielami niespełniających wymagań kwalifikacyjnych

Zatrudnianie nauczycieli/osób niebędących nauczycielami niespełniających wymagań kwalifikacyjnych

Stanowisko nauczyciela może zajmować osoba, która posiada wystarczające kwalifikacje do zajmowania danego stanowiska. Nauczyciele są zatrudniani i realizują godziny zajęć dydaktycznych, wychowawczych lub opiekuńczych zgodnie z kwalifikacjami. Zatem brak kwalifikacji uniemożliwia zatrudnienie na stanowisku nauczyciela.

Przepisy prawa oświatowego przewidują jednak wyjątkowe sytuacje, w których można zatrudnić osoby niespełniające wymagań kwalifikacyjnych. Dyrektor w szczególnych przypadkach może zatrudnić nauczyciela/osobę niebędącą nauczycielem, który nie posiada kwalifikacji wymaganych do zajmowania danego stanowiska. Takie zatrudnienie może nastąpić tylko za zgodą Kuratora Oświaty.

Odstępstwo od zasady zatrudnienia zgodnie z kwalifikacjami:

I. Zatrudnienie nauczyciela niespełniającego wymagań kwalifikacyjnych

- brak możliwości zatrudnienia nauczyciela posiadającego wymagane kwalifikacje,
- istnieje potrzeba wynikająca z organizacji nauczania,
- istnieje potrzeba wynikająca z zastępstwa nieobecnego nauczyciela,
- dyrektor szkoły wystąpi z wnioskiem do Kuratora Oświaty o wyrażenie zgody na zatrudnienie nauczyciela niespełniającego wymagań kwalifikacyjnych,
- Kurator Oświaty wyrazi zgodę na zatrudnienie nauczyciela.

Dyrektor może w tej sytuacji nawiązać stosunek pracy, z tym że nauczyciel nie rozpoczyna (nie kontynuuje rozpoczętego) stażu. Niezależnie od posiadanego stopnia awansu zawodowego (kontraktowy, mianowany, dyplomowany) nauczyciel dla celów płacowych traktowany jest jak nauczyciel stażysta.

II. Zatrudnienie osoby niebędącej nauczycielem (na stanowisku innym niż do prowadzenia zajęć z zakresu kształcenia zawodowego)

- uzasadniony przypadek,
- uznane przez dyrektora przygotowanie do prowadzenia danego rodzaju zajęć,
- dyrektor szkoły wystąpi z wnioskiem do Kuratora Oświaty o wyrażenie zgody na zatrudnienie osoby niebędącej nauczycielem,
- Kurator Oświaty wyrazi zgodę na zatrudnienie osoby niebędącej nauczycielem.

Po uzyskaniu zgody Kuratora Oświaty dyrektor szkoły zatrudnia osobę niebędącą nauczycielem. Stosunek pracy zawiera się na zasadach określonych w Kodeksie pracy. Nie stosuje się zatem przepisów Karty Nauczyciela – z wyjątkiem przepisów dotyczących tygodniowego obowiązkowego wymiaru zajęć. Osobie tej ustala się wynagrodzenie nie wyższe niż przewidziane dla nauczyciela dyplomowanego.

Na stronie internetowej Kuratorium Oświaty w Warszawie (www.kuratorium.waw.pl) zamieszczony jest wzór wniosku, jaki należy złożyć  w przypadku wystąpienia o zgodę na zatrudnienie nauczyciela/osoby niebędącej nauczycielem bez wymaganych kwalifikacji.

W przypadku wystąpień o zgodę na zatrudnienie z początkiem roku szkolnego, wniosek należy złożyć po 15 sierpnia.

Do wniosku należy dołączyć:

• uzasadnienie potrzeby zatrudnienia,
• określenie sylwetki osoby, którą zamierza dyrektor zatrudnić z załączeniem poświadczonych kopii dokumentów potwierdzających posiadane kwalifikacje,
• zaświadczenie z rejonowego urzędu pracy, potwierdzające brak wykwalifikowanych nauczycieli poszukujących pracy na danym terenie,
• oświadczenie dyrektora o zgłoszeniu oferty pracy do Mazowieckiego Banku Ofert Pracy dla Nauczycieli.

Wyrażenie zgody przez Kuratora Oświaty nie oznacza, że nauczyciel/osoba niebędąca nauczycielem spełnia wymagania kwalifikacyjne.

III. Zatrudnienie osoby niebędącej nauczycielem do prowadzenia zajęć z zakresu kształcenia zawodowego

- uzasadniony przypadek,
- uznane przez dyrektora przygotowanie zawodowe do prowadzenia zajęć z zakresu kształcenia zawodowego,
- dyrektor szkoły wystąpi z wnioskiem do organu prowadzącego o wyrażenie zgody na zatrudnienie osoby niebędącej nauczycielem,
- organ prowadzący wyrazi zgodę na zatrudnienie osoby niebędącej nauczycielem.

Po uzyskaniu zgody organu prowadzącego dyrektor szkoły zatrudnia osobę niebędącą nauczycielem. Stosunek pracy zawiera się na zasadach określonych w Kodeksie pracy. Nie stosuje się zatem przepisów Karty Nauczyciela – z wyjątkiem przepisów dotyczących tygodniowego obowiązkowego wymiaru zajęć. Osobie tej ustala się wynagrodzenie nie wyższe niż przewidziane dla nauczyciela dyplomowanego.

Podstawa prawna:
Ustawa z dnia 26 stycznia – Karta Nauczyciela (Dz.U. z 2006 r. Nr 97, poz.674 ze zm.) – art. 9 ust. 1, art. 10 ust. 7 i 9
Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) – art. 7 ust. 1a, 1b i 1d.

Prawo oświatowe dopuszcza jeszcze jeden szczególny przypadek zatrudnienia osoby nieposiadającej kwalifikacji, tzn. nieposiadającej przygotowania pedagogicznego.

IV. Zatrudnienie osoby nieposiadającej przygotowania pedagogicznego

- istnieje szczególny przypadek uzasadniony potrzebami szkoły,
- osoba rozpoczyna pracę w szkole,
- osoba legitymuje się wymaganym poziomem wykształcenia - ma ukończone studia wyższe na kierunku/specjalności zgodnym  z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć albo na kierunku, którego zakres określony w standardzie kształcenia dla tego kierunku studiów w grupie treści podstawowych i kierunkowych obejmuje treści nauczanego przedmiotu lub prowadzonych zajęć,
- nie posiada przygotowania pedagogicznego,
- zobowiązuje się do uzyskania przygotowania pedagogicznego.

Dyrektor nawiązuje stosunek pracy z taką osobą bez konieczności występowania do Kuratora Oświaty o wyrażenie zgody na zatrudnienie. Nauczyciel rozpoczyna staż na stopień kontraktowego (z początkiem roku szkolnego, nie później niż w ciągu 14 dni od dnia rozpoczęcia zajęć). W przypadku, gdy nauczyciel nie uzyska przygotowania pedagogicznego w ciągu roku z przyczyn od niego niezależnych, staż przedłuża się do czasu uzyskania przygotowania pedagogicznego.

Podstawa prawna:
Ustawa z dnia 26 stycznia – Karta Nauczyciela (Dz.U. z 2006 r. Nr 97, poz.674 ze zm.) – art.10 ust. 3
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (Dz.U. Nr 50, poz. 400).